Pagsugpo sa mga Aņito sa Taytay

MULA sa Manila, kumalat ang isang salot (epidemia, plague) - at ang mga panawagang bumalik sa pagsamba sa mga aņito - sa mga karatig, kahit na sa mga baranggay ng San Juan del Monte at Antipolo. Lumaban ang mga frayle araw at gabi, pakyawan nilang ginamit ang mga sacramento.

Pinaganda pa nila ang libing ng mga namatay, procesion ng daan-daang tao na may hawak na mga candila, lalo na kapag ang namatay ay kasapi sa samahan ng mga matimtiman (confradia, confraternity) na nahawa dahil sa pagbantay at pagbuhat sa mga bangkay ng mga namatay sa salot.

(Pinabantayan ang mga bangkay upang hindi maisali ng mga kamag-anak sa pagsamba at panaghoy sa mga aņito, bahagi ng luksa, lamay at paglibing sa patay nuong Unang Panahon.)

  PAGHANAP  SA  MGA  UNANG  PILIPINO:     Cronicas Espaņola

Kasaysayan  Ng  Mga  Pulo  Ng  Pilipinas, 1595-1602
Relacion de las Islas Filipinas
ni Pedro Chirino

In-English ni Frederic W. Morrison ng Harvard University, at ni Emma Helen Blair

Marami ang naging tapat sa pagiging catholico, gaya ng isang indio na ipinasunog pati ugat ng mga puno ng kawayan sa bukid niya dahil dating pinag-alayan daw sa mga diwata (espiritus, spirits). Ipinasunog ng ibang indio ang isang maliit na bahay na ukol daw sa pagsamba sa mga aņito.

Dating pugad ng mga catalonan ang San Juan del Monte. Ngayon, laging puno ang simbahan at umangal ang mga tao na hindi sila makapag-kumpisal dahil kulang sa frayle.

Agnus Dei Sa pag-usig sa mga gubat sa paligid, nadakip ang isang catalonan. Kinaladkad siya at ang mga ari-arian niya sa simbahan. Ipinasunog ng frayle ang lahat ng gamit ng catalonan at hinatulan siyang manirahan sa baranggay, sa tabi ng mga Jesuit, upang maman-manan at masaway.

Isang babaing maharlika ang pumalit sa nabihag na catalonan. Nagsimula siyang mangaral (sermon, preach) gabi-gabi sa paligid ng baranggay at itinuro niya pati na ang mga sayaw at panaghoy sa mga diwata. Nang isumbong siya ng mga

tao sa frayle, tinipon nito ang mga tao sa simbahan at nag-sermon laban sa bagong catalonan.

Isang mabisang agimat na ginamit ng mga frayle ang Agnus Dei, mga natunaw na candela sa simbahan at nabasbasan (bendicion, blessed) ng Papa sa Rome. Inukit ang mga ito sa hugis ng tupa at ginagawang kuwintas sa leeg o sa bisig.

Isang indio ang nabaliw at naglagi sa gubat-gubat hanggang natagpuan siya ng mga kamag-anak at iniharap sa frayle. Binabangungot daw siya, sabi ng indio at kahit gising, pinapakitaan siya ng mga multo. Pinangaralan siya ng frayle subalit nagpatuloy ang pagkasira ng isip ng indio.

Binigyan siya ng frayle ng isang Agnus Dei at nagbalik ang hinahon niya. Naging tahimik siya habang nakasabit ito sa kanyang dibdib.

Nakaraang kabanata                       Balik sa itaas                       Tahanan: Mga Kasaysayan Ng Pilipinas                       Lista ng mga kabanata                       Sunod na kabanata